09.Nov.2015 11:52
Economy

გიორგი ქადაგიძე: 21-ე საუკუნის მთავარი და ერთადერთი რესურსი განათლებაა ეკონომიკის წინსვლისა და ზრდისთვის

გიორგი ქადაგიძე: 21-ე საუკუნის მთავარი და ერთადერთი რესურსი განათლებაა ეკონომიკის წინსვლისა და ზრდისთვის

 ‘’ბიზნესკონტაქტში’’ ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა გიორგი ქადაგიძემ ისაუბრალარისკურსისცვალებადობაზედალარისგაუფასურებისმიზეზებზე. გიორგიქადაგიძე:’’მეარაერთხელაღმინიშნავს, რომლარისგაცვლითიკურსიასახავსიმპროცესებს, რომლებიცმიმდინარეობსეკონომიკაში,რაცბოლოთითქმისწლინახევრისგანმავლობაშიგრძელდება, შარშანაგვისტოდანმოყოლებული, დაიწყოკლებაექსპორტმადაგზავნილებმა, წლიურადეკონომიკასდააკლდადაახლოებითმილარდიდოლარისშემოდინება, რაცთავისთავადნიშნავსიმას, რომმოხმარებაცუნდაშემცირებულიყოანალოგიურიმაჩვენებლით. შესაბამისად, ლარმადაიწყოგაუფასურებაიმდონემდე, რადონეზეცუკვედაკლებულიშემოსავალიიქნებოდასაკმარისი. დღეს, როდესაცვამბობთ, რომმეტზეწოლასაღარველოდებითთანაბარპირობებში, ზუსტადამასვგულისხმობთ, რომიმპორტმაცშესაბამისადუკვედაიკლოიმმილიარდიდოლარითდამივიღეთსტაბილურობისახალინიშნული“.

ეროვნულიბანკისმონაცემებით, 2010 წლიდანდეპოზიტებისდოლარიზაციაწლიურადდაბალიტემპით, მაგრამმაინცმცირდებოდა. 2015 წლისსექტემბერშიკიგაიზარდადა 68% შეადგინა, რაც, სავარაუდოდ, ლარისრყევებმაგანაპირობა. მიუხედავადიმისა, რომექსპერტთაგარკვეულიწრისმხრიდანრეფინანსირებისსესხებზეზეწოლისდროსმთავრობათვეებისგანმავლობაშიდუმდა, დღესყველათანხმდებაამინსტრუმენტისსაჭიროებაზე. ლარიზაციისმომხრეაეკონომიკისმინისტრიდიმიტრიქუმსიშვილიც: ‘’მთავრობისალბათერთ–ერთიყველაზემნიშვნელოვანიამოცანაადოლარიზაციისკოეფიცინეტისშემცირება“, აღნიშნამინისტრმა. ეროვნულიბანკისპრეზიდენტმაკომენტარიგააკეთალარიზაციისდამაჩქარებელინსტრუმენტზე, რომელზეცეროვნულიბანკიუკვემუშაობსსავალუტოფონდთანერთად. გიორგიქადაგიძე:’’ჩვენუნდაგვახსოვდეს, საიდანმივიღეთდოლარიზაციაამქვეყანაში. 90–იანიწლებისდასაწყისშიჩვენგავიარეთკატასტროფულიპროცესები, დავკარგეთეკონომიკის 70%, საუბარიააფხაზეთისომზე, ცხინვალისომზე, სამოქალაქოომზედამთელამპროცესებზე. ამასმოჰყვაანაბრებისდაკარგვა, 200–მდებანკისგაკოტრება, კუპონი, ჰიპერინფლაცია. შესაბამისად, მოსახლეობამდაკარგანდობასახელმწიფოსადმიდავალუტისმიმართ. შესაბამისად, მოსახლეობამდაიწყოდანაზოგებისგაკეთებადოლარში“.

 

 

გიორგი ქადაგიძე: ‘’ლარისგაცვლითიკურსიასახავსიმპროცესებს, რომელიცეკონომიკაშიმიმდინარეობს. ისარისეკონომიკისსარკე, რაცშარშანაგვისტოდანმოყოლებულიდაიწყო, დაიწყოკლებაექსპორტმადაგზავნილებმა, წლიურადჩვენსეკონომიკასდაგვაკლდადაახლოებითმილიარდიდოლარიშემოდინება, რაცთავისთავადნიშნავსიმას, რომმოხმარებაცუნდაშემცირებულიყოანალოგიურიმაჩვენებლით. ნაკლებიშემოსვალიგვაქვს-ნაკლებსმოვიხმართ. ლარმადაიწყოგაუფასურებაიმდონემდე, რადონეზეცუკვედაკლებულიშემოსავალიიქნებოდასაკმარისიდადღევანდელიმდგომარეობით, როცაჩვენვიძახით, რომმეტზეწოლასაღარველოდებითთანაბარპირობებში, ზუსტადამასვგულისხმობთ, რომიმპორტმაცშესაბამისადდაიკლოიმმილიარდიდოლარითდამივიღეთახალინიშნულისტაბილურობის.’’

 

-თქვენ უყურებთ მაკროეკონომიკის მთელ სურათს, ლარის ვარდნამ როგორ შეიცვალა სურათი საქართველოს ეკონომიკაში?

 

გიორგი ქადაგიძე: ეს ძალიან მტკივნეული პროცესია მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის. ეს 36%-იანი გაუფასურება წლიური, რომელიც ჩვენ გვაქვს, თავისთავად არ ნიშნავს, რომ 36%-ით გაიზარდა ფასები, მაგრამ ი ადამიანებისთვის, ვისაც სესხი ქონდა დოლარში და შემოსავალი ლარში, ასეთი დიდი რაოდენობაა ჩვენი მოქალაქეების, მათ  დაუმძიმდათ სესხის მომსახურების ტვირთი, რაც ნიშნავს იმას, რომ ისინი ყოველთვიური შემოსავლიდან უფრო მეტს იხდიან სესხის მომსახურებისთვის და ნაკლები რჩებათ მოხმარებისთვის და რა თქმა უნდა, ეს ძალიან მტკივნეული პროცესია. ამავე დროს, ჩვენ უნდა გვესმოდეს, რომ ამ პრობლემის მოგვარება შესაძლებელია ფუნდამენტურად ეკონომიკაში მიმდინარე პროცესების მოგვარებით, აღდგენა ამ შემოსავლების, რაც გამოიწვევს გაზრდილ შემოსავალს და სწორი პოლიტიკის, ან შესაბამისი პოლიტიკის  შემთხვევაში ლარის გამყარებას.

 

-ამ შემთხვევაში თქვენ შემოსავლებში მხოლოდ საგარეო გადმორიცხვებს არ გულისხმობთ?

 

გიორგი ქადაგიძე: რა თქმა უნდა, მე ვგულისხმობ ექსპორტს, ინვესტიციებს, მე ვგულისხმობ ყველა სავალუტო შემოდინებას.

 

-შეგიძლიათ, რომ დამიდასტუროთ, რომ თქვენს მიერ ჩამოთვლილი საკითხები არის ძირითადი გამოწვევები ქართული ეკონომიკის?

 

გიორგი ქადაგიძე: ძირითადი გამოწვევა ჩვენი ეკონომიკის  არის ნაკლები უნარი ვაწარმოოთ კონკურენტული პროდუქცია, რომელსაც გავიტანთ საერთაშორისო ბაზრებზე. ჩვენი მთავარი ამოცანაა გავზარდოთ წარმოება და მომსახურება ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორებში. აქვე აღვნიშნავ, რომ უმთავრესი ამ ყველაფრისა არის განათლება, რამეთუ განათლებაა 21-ე საუკუნის მთავარი და ერთადერთი რესურსი, ეკონომიკის წინსვლისა და ზრდისთვის. მთავარია განათლებული ადამიანი. სამწუხაროდ აქ ჩვენ გვაქვს საკმაოდ დიდი პრობლემები. საქმე ის არის, რომ ყველა კვლევის მიხედვით იქნება ეს მასწავლებლების სერთიფიცირების საკითხები, საშუალო სკოლებში ჩვენი ახალი თაობა ვერ ღებულობს შესაბამის განათლებას. ის ძალიან შორს არის საერთაშორისო სტანდარტებისგან. ათიათასობით ახალგაზრდა ამთავრებს საშუალო სკოლას და ის არ არის კონკურენტუნარიანი. შემდეგ ეს თაობა აბარებს უმაღლეს სასწავლებლებში. იქაც იგივე გვხვდება და საბოლოო ჯამში, ჩვენ ვღებულობთ სურათს, როცა ათიათასობით ახალგაზრდა ამთავრებს უმაღლეს სასწავლებელს და მათ არ აქვთ შესაბამისი უნარები და ისინი არ არიან კონკურენტუნარიანები და მერე ვთხოვთ იგივე ადამიანებს, რომ მათ შექმნან და აწარმოონ კონკურენტული პროდუქცია. ეს შეუძლებელია, ამიტომ გრძელ ვადაში ამ პრობლემის ფუნდამენტური გარდატეხის გარეშე ჩვენ წინ ვერ წავალთ.

 

-ლარს უნდა ყავდეს თუ არა პატრონი, უნდა იყოს  თუ არა კონსტიტუციით  ან შესაბამისი კანონმდებლობით გაწერილი პასუხისმგებელი პირი, თუ როგორც ახლაა ისე უნდა იყოს ბაზარზე მინდობილი და საუკეთესო შემთხვევაში როგორც უნდა ხდებოდეს იყოს კარგად კოორდინირებული და ორკესტრირებული გუნდის  შედეგი?

 

გიორგი ქადაგიძე: ვფიქრობ, რომ კანონმდებლობის თვალსაზრისით პრობლემა არ გვაქვს. რაც შეეხება პასუხისმგებლობას ლარის კურსთან დაკავშირებით, ეს პასუხისმგებლობა თანაბრად აკისრია ყველა მოთამაშეს, ვინც ამ პროცესში ჩართულია. ეს არ არის მხოლოდ და მხოლოდ ეკონომიკური გუნდი. ნებისმიერი ინიციატივა, ნებისმიერი სამინისტრო გავლენას ახდენს ეკონომიკაზე და შესაბამისად, ყველა არის ამაზე პასუხისმგებელი. ლარის გაცვლითი კურსი ეს გახლავთ სარკე ეკონომიკაში მიმდინარე პროცესების.

 

-ფონდის მისია 9 ნოემბერს ეწვევა საქართველოს, რა მოლოდინები გაქვთ ამ ვიზიტთან დაკავშირებით, თქვენ ერთ-ერთი მთავარი პარტნიორი სტრუქტურა ბრძანდებით საერთაშორისო სავალუტო ფონდისთვის, მათი აქ ყოფნა რამდენიმე კვირა გაგრძელდება, რა პროგნოზს გაუკეთებდით რა შედეგით დასრულდება  მათი ვიზიტი?

 

გიორგი ქადაგიძე: სავალუტო ფონდის მისია, რა თქმა უნდა, ძალიან მნიშვნელოვანია არა იმდენად, როგორც ერთ-ერთი მთავარი დონორი ორგანიზაცია, არამედ  იმ თვალსაზრისით, რომ ის აქვეყნებს ჩვენს მაკროეკონომიკურ მიმოხილვებს და ეკონომიკის მდგომარეობას, რომელიც არის მთავარი დოკუმენტი მესამე მხარისთვის -ინვესტორებისთვის, ბიზნესმენებისთვის და ა. შ.  სავალუტო ფონდის მიმოხილვის დასრულება ძალიან მნიშვნელოვანია. ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა მისი ასე გაჭინაურებასთან  დაკავშირებით იყო ახალი საკანონმდებლო ინიციატივა, მას მერე, რაც საკონსტიტუციო სასამართლომ შეაჩერა მოქმედება ახალი კანონის ზედამხედველობასთან გამოყოფასთან დაკავშირებით, ამან ყველა მხარეს მისცა დრო კიდევ ერთხელ დაფიქრდეს ამ საკითზე.

 

-ეს დრო ცოტა ძვირი ხომ არ დაუჯდება ქვეყანას?

 

გიორგი ქადაგიძე: დღევანდელი მდგომარეობით არაფერი არ იცვლება. აღდგა სტატუსკო.  ეროვნული ბანკი ახორციელებს საბანკო ზედამხედველობას, ამიტომ არანაირ ზარალში ან განსხვავებულ რეჟიმს ჩვენ დღეს არ ვღებულობთ. პირიქით ამან ახალი სუნთქვა, ახალი შესაძლებლობები  მოგვცა ყველა მხარეს, მათ შორის პროგრამის ფარგლებში, რომ  პროგრამა წარმატებით იქნას დასრულებული და გადავიდეთ შემდგომ ეტაპზე.  სავალუტო ფონდი ჩვენი მთავარი პარტნიორია და მის დასკვნებს ეყრდნობიან ასევე სხვა დონორი ორგანიზაციების  მსოფლიო ბანკი, აზიის განვითარების ბანკი და სხვა  ამიტომ თუ ჩვენ გვაქვს ძალიან მნიშვნელოვანი სტაბილური ურთიერთობა ამ ორგანიზაციასთან უკვე მრავალი წელია.

რაცშეეხებატელეკომპანიარუსთავი 2–ისგარშემომიმდინარემოვლენებს, მემინდავისარგებლოშემთხვევითდაჩემიმხარდაჭერადავაფიქსიროამტელეკომპანიისმიმართდაამტელეკომპანიისჟურნალისტებისმიმართ. ასევე, მინდავთქვა, რომსაერთოდჯობიაგქონდესმსოფლიოშიყველაზეცუდიკანონებიდაარსებობდესკანონისუზენაესობა, ვიდრეგქონდესსაუკეთესოკანონებიდაშესაბამისადკანონისუზენაესობარაიმეფორმითკითხვისნიშნისქვეშდადგეს.

 

 

 

 

 

 

 

Author ბიზნესკონტაქტი



19.Feb.2019 01:11
66

"I am Urging Everyone to Avoid Political Speculations Over TBC Bank Case", says PM

More
19.Feb.2019 00:53
62

Khazaradze Plans to Create Civil Society Council on TBC Bank Case

More
19.Feb.2019 00:43
78

Khazaradze says Current Processes are Damaging Aanaklia Port Project

More
18.Feb.2019 23:37
65

"Ivanishvili Plans to Take Over Anaklia Port", says Fady Asly

More
18.Feb.2019 23:27
49

Economy Minister: Azerbaijan Shouldn’t be the Only Supplier of Natural Gas, We don't want to have a Monopoly

More
17.Feb.2019 20:22
148

Advice for Government from Mamuka Khazaradze - "Offer Special Conditions to All Georgian Businessmen Living Abroad"

More